Zastanawiasz się, czy trudności Twojego dziecka mogą wynikać z zaburzeń ze spektrum autyzmu? W Centrum Terapii i Rozwoju Katarzyna Dupla-Poprawska prowadzimy kompleksową diagnozę ASD u dzieci i młodzieży, opartą na aktualnej wiedzy naukowej oraz międzynarodowych standardach diagnostycznych.
Celem diagnozy jest dokładne poznanie funkcjonowania dziecka, określenie jego mocnych stron, trudności oraz wskazanie najlepszych form wsparcia dla dziecka i rodziny.
Kiedy warto zgłosić dziecko na diagnozę?
Warto rozważyć diagnozę, gdy obserwują Państwo u dziecka:
- trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu relacji z rówieśnikami,
- problemy z rozumieniem emocji i intencji innych osób,
- opóźniony rozwój mowy lub nietypowy sposób komunikowania się,
- ograniczone, bardzo intensywne zainteresowania,
- potrzebę stałości, rutyny i przewidywalności,
- trudności z adaptacją do zmian,
- nadwrażliwość lub obniżoną wrażliwość na bodźce sensoryczne,
- trudności społeczne pomimo wysokich możliwości intelektualnych,
- sygnały ze strony nauczycieli, wychowawców lub innych specjalistów sugerujące konieczność pogłębionej diagnozy.
Jak przebiega diagnoza?
Proces diagnostyczny prowadzony jest przez psychologa diagnostę posiadającego doświadczenie w diagnozie zaburzeń neurorozwojowych.
Diagnoza trwa zazwyczaj od 3 do 4 spotkań, w zależności od wieku dziecka, zakresu zgłaszanych trudności oraz poziomu współpracy podczas badania.
1. Konsultacja i wywiad z rodzicami
Pierwsze spotkanie poświęcone jest szczegółowemu wywiadowi dotyczącym rozwoju dziecka. Omawiane są między innymi:
- przebieg ciąży i porodu,
- rozwój mowy i komunikacji,
- funkcjonowanie społeczne,
- zachowanie dziecka w domu i placówce edukacyjnej,
- zainteresowania,
- trudności zgłaszane przez rodziców i nauczycieli,
- dotychczasowe diagnozy i formy wsparcia.
2. Badanie diagnostyczne dziecka
Podczas kolejnych spotkań specjalista prowadzi obserwację oraz przeprowadza badania diagnostyczne zgodne ze złotym standardem diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu.
W zależności od wieku dziecka, obrazu klinicznego oraz decyzji diagnosty mogą zostać wykorzystane następujące narzędzia:
- ADOS-2 (Autism Diagnostic Observation Schedule – Second Edition),
- ADI-R (Autism Diagnostic Interview – Revised),
- ASRS (Autism Spectrum Rating Scales).
Dobór narzędzi jest zawsze indywidualny i dostosowany do potrzeb dziecka. O ich zastosowaniu decyduje psycholog diagnosta po analizie wywiadu oraz przebiegu procesu diagnostycznego.
3. Analiza materiału diagnostycznego
Po zakończeniu spotkań specjalista analizuje wszystkie zgromadzone informacje, wyniki badań, obserwacje oraz dokumentację dostarczoną przez rodziców.
4. Omówienie wyników i wydanie opinii
Ostatnie spotkanie poświęcone jest szczegółowemu omówieniu wyników diagnozy.
Rodzice otrzymują pisemną opinię diagnostyczną zawierającą:
- opis funkcjonowania dziecka,
- wyniki przeprowadzonych badań,
- wnioski diagnostyczne,
- opis mocnych stron dziecka,
- obszary wymagające wsparcia,
- zalecenia dotyczące dalszej terapii i pracy z dzieckiem.
Jak przygotować się do diagnozy?
Na pierwsze spotkanie warto zabrać:
- dokumentację medyczną dziecka,
- wcześniejsze opinie psychologiczne, pedagogiczne, logopedyczne lub neurologopedyczne,
- dokumentację z poradni psychologiczno-pedagogicznej,
- opinie nauczycieli lub wychowawców,
- wyniki wcześniejszych badań specjalistycznych,
- książeczkę zdrowia dziecka (jeżeli jest dostępna).
Co otrzymują Państwo po zakończeniu diagnozy?
Po zakończeniu procesu diagnostycznego otrzymują Państwo:
- szczegółową opinię diagnostyczną,
- omówienie wyników diagnozy,
- indywidualne zalecenia terapeutyczne,
- wskazówki dla rodziców,
- propozycję dalszych form wsparcia specjalistycznego.
Dlaczego warto wykonać diagnozę?
Wczesne rozpoznanie potrzeb dziecka pozwala szybciej wdrożyć odpowiednie formy wsparcia, lepiej zrozumieć jego funkcjonowanie oraz stworzyć warunki sprzyjające rozwojowi.
Diagnoza nie jest etykietą – jest narzędziem, które pomaga zrozumieć dziecko i skutecznie wspierać jego rozwój, relacje społeczne, edukację oraz dobrostan emocjonalny.
Diagnozę prowadzi mgr Anna Lipka – psycholog, psychoterapeuta oraz diagnosta zaburzeń ze spektrum autyzmu, pracująca zgodnie ze złotym standardem diagnostycznym.
Czy po diagnozie konieczna jest konsultacja psychiatry dziecięcego?
Nie każde dziecko z rozpoznaniem zaburzeń ze spektrum autyzmu wymaga konsultacji psychiatrycznej.
Jednak podczas procesu diagnostycznego mogą zostać zauważone trudności wymagające dodatkowej oceny lekarskiej. W takiej sytuacji psycholog diagnosta może zalecić konsultację z psychiatrą dzieci i młodzieży.
Konsultacja psychiatryczna może być wskazana szczególnie wtedy, gdy oprócz objawów spektrum autyzmu występują:
- nasilone zaburzenia lękowe,
- objawy depresyjne,
- trudności ze snem,
- zachowania autoagresywne lub agresywne,
- bardzo nasilone trudności emocjonalne,
- podejrzenie współwystępowania ADHD lub innych zaburzeń psychicznych.
Współpraca psychologa, psychoterapeuty oraz psychiatry pozwala na stworzenie kompleksowego planu wsparcia dostosowanego do indywidualnych potrzeb dziecka.
Ważna informacja dla rodziców/opiekunów prawnych!!!
Jeżeli po zakończeniu procesu diagnostycznego planują Państwo ubiegać się o:
- orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
- opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju (WWR),
- orzeczenie o niepełnosprawności,
- lub inne dokumenty wymagające potwierdzenia diagnozy przez lekarza,
konieczne może być uzyskanie dodatkowego zaświadczenia lub potwierdzenia diagnozy od lekarza psychiatry.
W takiej sytuacji prosimy o umówienie konsultacji psychiatrycznej po zakończeniu procesu diagnostycznego oraz zabranie ze sobą:
- opinii z przeprowadzonej diagnozy ASD,
- posiadanej dokumentacji medycznej dziecka,
- dokumentacji z poradni psychologiczno-pedagogicznej (jeżeli została wydana),
- druków lub formularzy wymaganych przez instytucję, do której będą Państwo składać dokumentację (np. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, Poradnię Psychologiczno-Pedagogiczną lub inną instytucję).
Pozwoli to lekarzowi na prawidłowe uzupełnienie wymaganej dokumentacji oraz sprawne przeprowadzenie konsultacji.
W przypadku wątpliwości dotyczących wymaganych dokumentów zachęcamy do kontaktu z naszą rejestracją przed wizytą.